Naturalna woda mineralna „Tichė”
Zarówno tę, jak i inne wody mineralne będę oceniał według zawartości (stężeń) obecnych w nich składników mineralnych potrzebnych organizmowi człowieka. Trzeba przy tym ustalić, które jony są dla organizmu człowieka istotniejsze, a które mniej istotne. Po przestudiowaniu literatury fachowej odniosłem wrażenie, że jony wapnia, magnezu i potasu są dla organizmu człowieka ważniejsze niż inne jony. Jeżeli przyjmiemy, że tak jest, określenie wartości różnych wód mineralnych nie będzie trudne. Równie łatwo będzie ustalić, która woda mineralna jest cenniejsza, a która mniej cenna.
W tabeli 1 podano zalecane dzienne normy spożycia najważniejszych składników mineralnych (jonów) dla osoby dorosłej (nie należy jednak traktować tych liczb jako absolutnie pewnych i niezmiennych).
Tabela 1. Zalecane dzienne normy spożycia najważniejszych składników mineralnych dla osoby dorosłej
|
Składnik mineralny (jon) |
Zalecana dzienna norma spożycia składnika mineralnego dla osoby dorosłej, mg |
|
Jony wapnia (Ca2+) |
800 |
|
Jony magnezu (Mg2+) |
375 |
|
Jony potasu (K+) |
2000 |
|
Jony sodu (Na+) |
– |
|
Jony chlorkowe (Cl–) |
800 |
|
Jony siarczanowe (SO42–) |
– |
|
Jony fluorkowe (F–) |
3,5 |
Uwaga! Specjaliści litewskiego Narodowego Instytutu Oceny Ryzyka Żywności i Weterynarii informują, że Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opracowała nowe wytyczne dotyczące spożycia sodu i potasu: dorośli powinni spożywać mniej niż 2000 mg sodu (czyli mniej niż 5 g soli, tj. NaCl) i nie mniej niż 3510 mg potasu dziennie.
U osób spożywających więcej sodu i mniej potasu, niż się zaleca, wzrasta ryzyko podwyższonego ciśnienia krwi, co z kolei zwiększa ryzyko chorób serca i udaru mózgu.
Światowa Organizacja Zdrowia podkreśla, że większość ludzi spożywa za dużo sodu i za mało potasu.
Sód występuje naturalnie w wielu produktach spożywczych, np. w mleku i śmietance (ok. 50 mg sodu na 100 g produktu) oraz w jajach (ok. 80 mg/100 g). Znacznie więcej sodu zawierają produkty przetworzone, np. chleb (ok. 250 mg/100 g), wyroby mięsne (niektóre – nawet ponad 1500 mg/100 g), przekąski (popcorn – ok. 1500 mg/100 g), sosy (sos sojowy – ok. 7000 mg/100 g), bulion lub kostki rosołowe (ok. 20 000 mg/100 g).
Dużo potasu zawierają fasola i groch (ok. 1300 mg potasu/100 g produktu), orzechy (ok. 600 mg/100 g), niektóre warzywa, np. szpinak, kapusta i pietruszka (ok. 550 mg/100 g), a także owoce – banany i papaje (ok. 300 mg/100 g). Przetwarzanie żywności obniża zawartość potasu w wielu produktach spożywczych.
Te wytyczne dotyczące sodu i potasu w żywności są bardzo ważne dla specjalistów zdrowia publicznego oraz innych specjalistów zajmujących się chorobami niezakaźnymi (np. chorobami serca, udarem mózgu, cukrzycą, nowotworami, chorobami układu oddechowego).
W celu zmniejszenia spożycia sodu i zwiększenia spożycia potasu w społeczeństwie, a także obniżenia ryzyka nadciśnienia tętniczego, chorób serca i udaru mózgu stosuje się takie działania, jak znakowanie żywności (z podaniem zawartości soli), edukacja konsumentów, opracowywanie krajowych zaleceń żywieniowych oraz współpraca z producentami żywności na rzecz obniżenia zawartości soli w żywności przetworzonej.
Dyrektor Narodowego Instytutu Oceny Ryzyka Żywności i Weterynarii Gediminas Pridotkas zwraca uwagę: „Na Litwie, podobnie jak w większości innych krajów Europy, spożywa się za dużo soli. Narodowy Instytut Oceny Ryzyka Żywności i Weterynarii zbadał, ile soli zawierają najczęściej spożywane przetworzone produkty spożywcze. Na podstawie wyników badań możemy stwierdzić, że przetworzona żywność zawiera dość dużo soli. Na przykład litewski ciemny chleb żytni zawiera ok. 1,1 proc. soli, co odpowiada 440 mg sodu/100 g produktu, a kiełbasa gotowana – 2,1 proc. soli, co odpowiada 840 mg sodu/100 g produktu. Jemy nie tylko za dużo, ale i za słono”.
Opracowano na podstawie dodatku „Būkime sveiki” do dziennika „Respublika”
17 lutego 2013 r. w centrum handlowym kupiono 1 litr niegazowanej wody mineralnej „Tichė”.
Producent: UAB „Baltijos mineralinių vandenų kompanija“. Według producenta woda jest wydobywana z odwiertu o głębokości 689 m w rejonie telszańskim.
Informacje na etykiecie:
Cl–…….46 mg/L
SO42–……..834 mg/L
HCO3–………108 mg/L
F–………..0,3 mg/L
Na+……….76 mg/L
K+…………..19 mg/L
Ca2+…………..220 mg/L
Mg2+……….73 mg/L
BM (mineralizacja ogólna)……1378 mg/L
Głębokość odwiertu – 689 m oraz data 2013-12-14 (najprawdopodobniej jest to termin przydatności produktu).
Producent – UAB „Baltijos mineralinių vandenų kompanija“.
Sprawdzenie stężeń kilku jonów wykazało, że są one zbliżone do podanych na etykiecie.
Krótki komentarz: w tej wodzie najwięcej jest dodatnich jonów wapnia i ujemnych jonów siarczanowych. Można więc powiedzieć, że jest to woda siarczanowo-wapniowa. Stężenia pozostałych jonów są znacznie niższe.
W tabeli 2 przedstawiono informacje o najważniejszych jonach, tj. obliczono, jaki procent zalecanej dziennej normy tych składników mineralnych (jonów) otrzymałby organizm człowieka po wypiciu jednego litra naturalnej wody mineralnej „Tichė”.
Tabela 2. Zalecana dzienna norma spożycia składnika mineralnego dla osoby dorosłej (mg) oraz część tej normy (%) zawarta w jednym litrze wody.
|
Składnik mineralny |
Stężenie składnika mineralnego w naturalnej wodzie mineralnej „Tichė” |
Zalecana dzienna norma spożycia składnika mineralnego dla osoby dorosłej, mg |
Część zalecanej dziennej normy zawarta w jednym litrze naturalnej wody mineralnej „Tichė”, % |
|
Jony wapnia (Ca2+) |
220 |
800 |
27,5 |
|
Jony magnezu (Mg2+) |
73 |
375 |
19,5 |
|
Jony potasu (K+) |
19 |
2000 |
0,95 |
|
Jony sodu (Na+) |
76 |
– |
– |
|
Jony chlorkowe (Cl–) |
46 |
800 |
5,75 |
|
Jony siarczanowe (SO42–) |
834 |
– |
– |
|
Jony fluorkowe (F–) |
0,3 |
3,5 |
8,6 |
Widzimy, że pijąc naturalną wodę mineralną „Tichė”, w liczącym się stopniu możemy dostarczyć organizmowi jedynie jonów wapnia i magnezu. Ogólnie rzecz biorąc, jest to naturalna woda mineralna o stosunkowo niewielkiej mineralizacji i niezłej jakości. Woda ta mieści się w kategorii wody pitnej, ponieważ jej przewodność elektryczna właściwa (PEW) jest znacznie niższa od wartości granicznej podanej w litewskiej normie higienicznej dla wody pitnej HN24:2003, tj. 2500 μS/cm. Przypomnę, że PEW jest wprost proporcjonalna do stężenia rozpuszczonych składników mineralnych (soli) w wodzie.

